Hoe leren kinderen denken tussen de regels door?
In mijn trainingen met leerkrachten én in mijn (verrijkings)klas werk ik veel met inferenties. Plaatjes waarbij kinderen zelf het verhaal moeten “bedenken”. Deze werkvorm sluit goed aan bij begrijpend lezen, begrijpend luisteren en hoge orde denkvaardigheden.
Een inferentie betekent dat kinderen informatie afleiden die niet letterlijk in een tekst, afbeelding of situatie staat. Ze combineren aanwijzingen met hun voorkennis en komen zo tot een diepere betekenis.
Bijvoorbeeld: een leerling ziet in een prentenboek een kind met natte haren en een paraplu. Zonder dat het expliciet genoemd wordt, zegt het kind: “Het heeft geregend.” Dat is precies wat inferent denken is: tussen de regels door lezen en betekenis construeren.
Waarom inferenties belangrijk:
Inferenties zijn essentieel voor sterk leesonderwijs, maar ook helpen inferenties begaafde kinderen hun denken zichtbaar en expliciet te maken.
Wanneer leerlingen deze vaardigheid ontwikkelen, leren ze:
– verbanden leggen
– voorspellen
– analyseren
– conclusies trekken
– onderbouwen
– perspectieven vergelijken
– hypotheses vormen
Daarmee stimuleert deze werkvorm de hoge orde denkvaardigheden uit de taxonomie van Bloom: analyseren, evalueren en creëren.
Inferenties in mijn trainingen en verrijkingsklas
In mijn trainingen voor leerkrachten gebruik ik inferenties als krachtige werkvorm om te laten ervaren hoe je kinderen actief kunt leren denken.
Ook in mijn verrijkingsklas gebruik ik deze werkvorm veel. Voor leerlingen met een ontwikkelingsvoorsprong of hoogbegaafdheid sluit dit naadloos aan bij hun behoefte aan complexiteit, open opdrachten, meerdere oplossingsmogelijkheden en diepgang.
Inferenties bij slimme kleuters, kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong
Ook bij slimme kleuters werkt inferent denken verrassend sterk.
Denk aan:
– kruimels naast een open trommel; iemand heeft koekjes gepakt
– een jas en laarzen bij de deur; ze gaan naar buiten
– een boos gezicht en gevouwen armen; er is iets oneerlijk gegaan
– een professor waarbij zijn uitvinding ontploft; er is iets mis gegaan
Waarom dit zo goed past bij verrijkingsonderwijs
Binnen verrijkingsonderwijs zoeken we opdrachten die kinderen uitdagen om dieper te analyseren, alternatieven te bedenken, verbanden te zien en eigen hypotheses te formuleren.
Inferenties doen precies dat.
Inferenties zijn veel meer dan een leesstrategie en of filosofische gesprekken. Het is een manier om kinderen te leren dieper te kijken, betekenis te geven en complexe verbanden te leggen.
Daarom gebruik ik deze werkvorm zowel in mijn trainingen als dagelijks in mijn (verrijkings)klas.